На годинешниот традиционален конкурс за најдобра рецитација што го организира Градската библиотека „Борка Талески“ во Прилеп, во категоријата за средношколци се пријавиле само шест ученици. Тоа е навистина мал број ако се земе предвид дека Прилеп има пет средни училишта, а секое од нив имаше право да пријави по пет ученици. Изминативе години, овој конкурс што секоја година се организира по повод Месецот на книгата, а опфаќа натпревари за краснопис, за најдобра лична творба и за најдобра рецитација, побудуваше голем интерес меѓу основците и средношколците во Прилеп. Токму затоа, зачудувачки е намалениот интерес.
Професорката Цеца Видова-Трајческа од СОУ „Кузман Јосифовски Питу“ од Прилеп смета дека современиот начин на живеење носи многубројни предности и придобивки, но, за жал, понекогаш напредокот го плаќаме со занемарување некои суштински вредности важни за духовниот развој на човекот.
„Сè повеќе време младите поминуваат на социјалните мрежи, во виртуелниот свет и со содржини што им го привлекуваат вниманието, додека читањето литература, поезијата и рецитирањето полека го губат своето место во нивното секојдневие. А токму поезијата е еден од најубавите начини човекот да ги открива и да ги изразува своите чувства, да ја развива чувствителноста и да проникнува во духовните вредности. Затоа, слабиот интерес за ваквите културни манифестации не треба да го сфатиме само како мал одѕив на еден натпревар, туку како повод за сериозно размислување: каде исчезнува љубовта кон убавиот збор и кој ќе ја продолжи традицијата на поетското и рецитаторското творештво“, смета професорката Видова-Трајческа.
Сепак, има и позитивни примери, какви што се генерациите ученици од гимназијата „Мирче Ацев“ од Прилеп, во која петнаесетина години се организираат поетските вечери, а учениците покрај рецитирањето го негуваат и ораторството. Професорката Весна Михаиловска вели дека гимназијалците покажуваат голема љубов кон поезијата, рецитирањето и јавното говорење.
„Како менторка сметам дека нашите ученици имаат храброст, желба и потенцијал, достоинствено, јавно да се изразуваат. Рецитирањето не е само интерпретација на стихови. Тоа е уметност на доживувањето, пренесување емоции, оживување на зборот и откривање на убавината скриена во поезијата“, вели Михаиловска.
Според неа, рецитирањето и јавното говорење претставуваат и начин младите да ги развиваат самодовербата, културата на говорот и љубовта кон книжевноста. Токму затоа, како што вели таа, младите треба постојано да бидат охрабрувани и да им се даваат можности за да биде слушнат нивниот глас.
Инаку, Прилеп има традиција на негување рецитаторство. Во 1994 година, Павлина Зафироска-Чочкова, Мирјанка Р. Селчанец, Звонко Црвенкоски и Живко Карески ја оформија рецитаторската група „Цветанка Секулоска-Трпкова“, во која повремено се вклучуваше и Блага Тутеска. Групата беше активна до 2002 година и работеше под закрила на Друштвото за наука и уметност – Прилеп. Членовите учествуваа на сите важни културни и општествено-политички настани во Прилеп. Настапуваа низ цела Македонија, а со авторски рецитали беа чести гости во Салон 19.19 во Културно-информативниот центар во Скопје. Интерпретираа исклучиво македонска поезија од етаблирани, но и од нови авторски имиња.
По долго отсуство на организирани настани од ваков тип, од 2023 година рецитирањето го негува здружението ЗОКУМ – Прилеп, преку поетските перформанси „Љубење со стихови“, кои наидуваат на големо интересирање од публиката.
Ф. Д.

